Verjaardagskaarten

65

65 is traditioneel het jaar dat er afscheid wordt genomen van het werk.

Iedere Nederlandse staatsburger ontvangt vanaf zijn vijfenzestigste en tegenwoordig meestal wat later AOW. Men heeft in het algemeen geen functie meer in het arbeidsproces en ontvangt nu van de collectiviteit een financiële bijdrage.

De hoop is dat men mede dankzij deze bijdrage, om het in de taal van afscheidstoespraken te zeggen, ‘onbezorgd van de oude dag kan genieten’. Dat is goed geregeld. De mensen die opgebrand zijn in het werk dat ze al die lange jaren hebben verricht – onder andere ten behoeve van de collectiviteit – hoeven niet te blijven doorploeteren, en de mensen die ‘slakken’ zijn geworden in het arbeidsproces en nu de voortgang van het werk belemmeren, kunnen op een fatsoenlijke manier worden afgevoerd.

Je kunt je afvragen of zo’n ‘afkoopregeling aan het einde van de rit’ niet veel te laat komt en of die mensen niet beter een andere ‘rit’ hadden kunnen hebben – ander werk en andere werkomstandigheden. Dat heel veel werk vreugdeloze ellende is, die alleen maar vanwege de betaling – de schadevergoeding – wordt doorstaan, los je niet op met een collectieve regeling zodra de jaren van vreugdeloosheid hun tol gaan eisen.

Een ernstiger bezwaar echter tegen de pensioneringsdwang op vijfenzestigjarige leeftijd is dat lang niet alle mensen die tot deze leeftijd hebben gewerkt, zijn opgebrand of tot ‘slakken’ zijn geworden. Er zijn ook mensen die springlevend zijn gebleven in het werk dat ze deden. Deze mensen zijn rijk aan ervaring en wijs. Zij zijn in het vuur van het dagelijks bestaan niet verast of versteend, maar van goud geworden. De ‘innerlijke erts’ is vrijgekomen. Deze goudklompjes worden ook uit het arbeidsproces afgevoerd. Een groot verlies voor de plek waar ze werken, en in ruimere zin voor de collectiviteit.

Uit: Nog vele jaren, de symboliek van elk levensjaar, Hans Korteweg