…voor inspiratie, levenswijsheid en bezinning

Archive for the ‘Artikel’ Category

Mindful eten

Mindful (aandachtig) eten is een techniek die helpt controle te krijgen over je eetgewoontes. Het kan zorgen voor gewichtsverlies, vermindering van overmatig eten en je beter laten voelen. In dit artikel wordt ingegaan op de betekenis van mindful eten, hoe het werkt en wat je nodig hebt om ermee te beginnen.

Wat is mindul eten?
Mindful eten is gebaseerd op de Boeddhistische mindfulness. Mindfulness is een vorm van meditatie die je leert je emoties en fysieke sensaties te herkennen en ermee om te gaan (1, 2, 3, 4). Het heeft vele aandoeningen behandeld, waaronder eetstoornissen, depressies, angsten en verschillende voedingsgerelateerde problemen (5, 6, 7). Bij mindful eten wordt mindfulness ingezet om volle aandacht te hebben voor je ervaringen, verlangens en fysieke signalen tijdens het eten (8).

De grondslagen van mindful eten:

  • Langzaam eten zonder afleiding.
  • Luisteren naar fysieke hongersignalen en alleen eten tot je vol zit.
  • Onderscheid maken tussen echte honger en ‘eetlokkertjes’.
  • Je zintuigen gebruiken door aandacht te hebben voor kleuren, geuren, geluiden, structuur en smaak.
  • Het omgaan met schuldgevoelens en spanningen rondom het eten.
  • Eten van voeding die je gezondheid ten goede komt.
  • Aandacht hebben voor de effecten van voeding op je gevoel en figuur.
  • Waardering hebben voor je eten.

Deze dingen kunnen ervoor zorgen dat automatische gedachten en reacties vervangen worden door meer bewuste en gezonde reacties (9).

Kortom: Mindful eten is gebaseerd op mindfulness, een vorm van meditatie. Bij mindful eten gaat het om het ontwikkelen van de bewustwording van je ervaringen, lichaamssignalen en gevoelens rondom voeding.

Waarom zou je mindful eten moeten proberen?
In onze snelle maatschappij hebben we dagelijks te maken met een overvloed aan voedingskeuzes. Daarbij zorgen afleidingen zoals televisies, computers en smartphones ervoor dat we minder aandacht hebben voor het eten. Eten is hierdoor een vluchtige bezigheid geworden waar weinig aandacht aan wordt besteed. Dit kan problematisch zijn, omdat het twintig minuten duurt voordat de hersenen doorhebben dat je vol zit. Als je te snel eet, kan het zijn dat het signaal pas aankomt als je al vol zit. Dit komt veelvuldig voor tijdens eetaanvallen. Als je mindful eet, herstel je je aandacht en eet je langzamer, waardoor het eten een bewuste bezigheid wordt, in plaats van dat het op de automatische piloot gebeurt.

Door het herkennen van honger- en verzadingssignalen zal je onderscheid kunnen maken tussen emotionele en echte, fysieke honger (10). Verder zal je je bewuster worden van lokkertjes die je laten eten terwijl je geen echte honger hebt. Door dit te herkennen kun je ruimte creëren tussen deze lokkertjes en jouw reactie daarop. Dit geeft je de tijd en vrijheid om jouw reactie echt te kunnen kiezen.

Kortom: Mindful eten helpt je onderscheid te maken tussen emotie eten en fysieke honger. Het verhoogt tevens je bewustzijn van eetlokkertjes en geeft je de vrijheid om je reactie hierop te kiezen.

Mindful eten en gewichtsverlies
Het is een bekend feit dat de meeste dieetprogramma’s op de lange termijn niet werken. Rond de 85 procent van de mensen met obesitas die gewicht verliezen vallen terug naar hun oude gewicht of komen zelfs meer aan binnen enkele jaren (11). Eetaanvallen, emotie eten, extern eten en reacties op eetzucht zijn gerelateerd aan gewichtstoename na het afvallen (12, 13, 14, 15). Chronische blootstelling aan stress kan ook een rol spelen bij overeten en de ontwikkeling van obesitas (16, 17). Een grote meerderheid van de onderzoekers is in overeenstemming dat mindful eten je kan helpen afvallen door het veranderen van je eetgewoonten en het verminderen van stress (18).

Een zesweekse seminar over mindful eten met obese mensen resulteerde in een gemiddeld gewichtsverlies van 12 kilo. In de volgende drie maanden kwam het gewicht niet terug (19). Door het veranderen van gedachten over voeding, worden de negatieve gevoelens die gepaard gaan met eten vervangen door bewustzijn, verbeterde zelfbeheersing en positieve emoties (17, 20, 21, 22, 23). Wanneer ongewenst eetgedrag wordt herkend, vergroten kansen om op lange termijn de kilo’s weg te houden.

Mindul eten en eetaanvallen
Tijdens een eetaanval wordt, zonder aandacht en beheersing, een grote hoeveelheid voeding in een rap tempo opgegeten (24). Dit wordt in verband gebracht met eetstoornissen en gewichtstoename. Eén onderzoek wees uit dat bijna 70 procent van de mensen met eetaanvallen obesitas hebben (25, 26, 27).

Mindful eten kan erin resulteren dat de frequentie en de hevigheid van eetaanvallen drastisch verlaagd worden (17, 20, 28, 29). Bij een onderzoek werd ondervonden dat een zesweekse groepsinterventie met obese vrouwen de hoeveelheid eetaanvallen omlaagging van vier tot anderhalf keer per week. De hevigheid van elke aanval verminderde eveneens (30).

Kortom: Mindful eten kan eetaanvallen helpen voorkomen. Het kan zowel de frequentie als de hevigheid van de aanvallen verminderen.

Mindful eten en ongezonde eetgewoonten
Naast het feit dat mindful eten effectief is bij de behandeling van eetaanvallen helpt het ook bij de behandeling van:

Emotie eten: Eten als reactie op bepaalde emoties (31).

Extern eten: Eten als reactie op voedingsgerelateerde signalen uit de omgeving, zoals het zien of ruiken van eten (32). Ongezonde eetgewoonten zoals deze zijn de meest voorkomende problemen onder mensen met obesitas. Door middel van mindful eten kan je beter omgaan met deze impulsen. In plaats van het gedachteloos handelen krijg je de regie terug over je responsen.

Kortom: Mindful eten kan veelvoorkomende en ongezonde eetgedragingen als emotie eten en extern eten effectief behandelen.

Het oefenen van mindful eten
Om mindful eten onder de knie te krijgen heb je een aantal oefeningen nodig (33). Veel mensen hebben baat bij het volgen van een seminar, een onlinecursus of een workshop over mindfulness of mindful eten. Er zijn echter simpelere manieren om van start te gaan die ook erg goed kunnen werken.

  • Eet langzamer en werk je maaltijden niet te snel naar binnen.
  • Kauw grondig.
  • Verminder afleidingen door de tv uit te zetten en je telefoon weg te leggen.
  • Eet in stilte.
  • Concentreer je op het gevoel dat de voeding je geeft.
  • Stop met eten als je vol zit.
  • Vraag jezelf af of je echt honger hebt en of het gezond is.

Om te beginnen kan je één maaltijd kiezen waarop je de bovenstaande punten toepast. Wanneer je de smaak te pakken hebt zal het meer als vanzelf gaan. Dan kan je deze gewoontes ook invoeren tijdens  andere maaltijden.

Kortom: Mindful eten vereist oefening. Probeer langzaam te eten, goed te kauwen, afleidingen te verminderen en te stoppen als je vol zit.

Tot slot
Mindful eten is een krachtig middel om controle terug te krijgen op je eetgedrag. Als eerdere conventionele diëten niet hebben gewerkt, zou mindful eten zeker uitkomst kunnen bieden.

www.aHealthylife.nl 

Ik kijk je in de ogen en ik zie je verdriet

Ik kijk je in de ogen en ik zie je verdriet. Ik zie het en ik herken het, want het is ook mijn verdriet. Ook al voelt het soms alsof je er helemaal alleen voor staat, het is niet waar. Die ervaring van alleen zijn, is van ons allemaal. Verdriet kennen we allemaal. Er is geen onderscheid, het is één gevoel dat hoort bij menszijn. Eén gevoel tussen vele gevoelens die komen en gaan.

Het verdriet moet niet weg. Door het weg te duwen en te ontkennen zal het alleen maar sterker en machtiger worden. Als je dat-wat-onaangenaam-aanvoelt accepteert en je er niet meer tegen verzet, dan komt er ruimte. In die ruimte kan het verdriet stromen. Het kan opkomen en weer verdwijnen. Het heeft niet meer het laatste woord. Je laat het helemaal toe, je voelt het, je ervaart het en je blijft er tegelijkertijd met je aandacht bij. Die zachte kracht van aandacht is groter dan het verdriet. Het is groter dan welk gevoel dan ook.

Richt je tot de aanwezige, tot de stille, tot het centrum van aandacht, tot het midden van de uitersten. Daar waar de tegengestelden samenkomen – donker en licht, pijn en vreugde, koude en hitte, vrouw en man, leven en dood – precies in dat midden, daar ben jij.

De tijdloze, vormloze jij is gewaar dat hij in dit bestaan gebonden is aan tijd en vorm. Natuurlijk word je beroerd door de dingen die gebeuren van buiten en van binnen. Maar in plaats van eraan onderhevig te zijn, in plaats van je leven te laten bepalen door de dingen die gebeuren, kun je er ook vrij van zijn.

Leven in vrijheid betekent niet dat er zich geen pijn en ongemak meer voordoen, het betekent dat je je eigen unieke antwoord geeft op wat er gebeurt. Je accepteert het, je geeft het de ruimte en je doet wat er gedaan moet worden. Je wendt je toe en geeft vervolgens gehoor. Zo word je van iemand die geteisterd wordt door het leven tot iemand die de wereld verrijkt. Als je wordt opgeslokt door je emoties, kan het lijken alsof je eigenheid je in de weg staat, alsof je geïsoleerd bent van de andere mensen. Maar als je je eigenheid – dat wat je bent – inzet, dan verbind je je juist met de wereld om je heen. Immers: je biedt jezelf aan het leven aan. Jouw unieke antwoord op ‘het leven met alle gradaties van ervaringen en emoties’ is het geschenk dat je aan de wereld komt brengen.

Uit: De Revolutie van het Hart, Anna Myrte Korteweg

Over de verhouding leraar-leerling

De verhouding tussen de leraar en de leerling is er allereerst een van vriendschappelijke aard. Ze berust niet op enige vorm van meer-minder of iets dergelijks. Iedere ongelijkheid in de verhouding is ofwel puur functioneel, ofwel een kwestie van overdracht en tegen-overdracht. De verhouding is in essentie vergelijkbaar met die van de trigrammen van het Scheppende en het Ontvangende in de Yi Jing, zoals die tot uitdrukking komt in de rangschikking van de ‘vroegere hemel’. Daarin bezetten ze twee tegengestelde posities, die wel hoog en laag worden genoemd, terwijl ze toch gelijkwaardig zijn aan elkaar als eerste zuivere uitdrukking van de Dao.

In onze gewone alledaagse werkelijkheid zijn leraar en leerling te vergelijken met de trigrammen Water en Vuur in de Yi Jing. Die zijn in hun essentiële kwaliteit volkomen gelijkwaardig, maar ze vertegenwoordigen in hun positionering in de manifeste wereld (zoals die wordt weergegeven in de rangschikking van de ‘latere hemel’) de hoog-laag verhouding van de twee oertrigrammen Hemel en Aarde. In de alchemistische beeldspraak is het de vereniging van Water en Vuur die het elixer tot stand brengt. Die verbeelding geeft ook de uitwisseling tussen leraar en leerling perfect weer.

De essentie van de verhouding tussen leraar en leerling is de ontmoeting in de geestesgesteldheid die in de alchemistische traditie ‘de Geest van Dao’ wordt genoemd. Dus volkomen vrij, volkomen open en wederzijds tot niets verplichtend. Net als bij vriendschap is er sprake van een diepere gemeenschappelijke liefde die de polariteit overbrugt waarin beiden verschillen. Bij leraar en leerling is het de liefde voor waarheid die wordt gedeeld. In de Chinese Innerlijke Alchemie wordt die liefde wel ‘de Ware Intentie’ genoemd. En de waarheid waar het om gaat is de uiteindelijke eenheid van waaruit alles afkomstig is. Toch is het geen gewone vriendschap, want de spil waarom de verhouding draait, aangedreven door de spanning tussen vrij en onvrij, is het niet-weten, van beide kanten.

Leraar en leerling zijn zich beide bewust van de dualiteit tussen vrijheid en gevangenschap. De leraar beziet deze dualiteit vanuit de geest van Dao, de leerling vanuit de menselijke geest, maar daartoe geïnspireerd door de geest van Dao. De verbinding tussen leraar en leerling berust op mededogen: beiden hebben compassie met het lijden dat ontstaat in de afgesloten menselijke geest. De leerling belichaamt dat mededogen door oprechte vragen te stellen vanuit zijn lijden in de menselijke geest, de leraar belichaamt dat door daarop te antwoorden vanuit de geest van Dao. Zo ontstaat verbinding tussen beide geestesgesteldheden, bij beide deelnemers, waarin voor beiden de menselijke geest oplost in de geest van Dao.

De dertiende-eeuwse alchemist Li Daochun vat dit alles in de Zhongheji uiterst bondig als volgt samen:

“Maar ook in de menselijke geest is de geest van Dao aanwezig, en ook in de geest van Dao is de menselijke geest aanwezig.”

Uiteindelijk bestaat de dualiteit van leraar en leerling dus in ieder van ons zelf. Maar die worden we ons pas bewust in de ontmoeting met een leraar; zo is het mij althans vergaan. In die ontmoeting werd in mij iets gewekt dat ik hier de geest van Dao noem, en zonder hem zou dat waarschijnlijk niet gebeurd zijn. Het verlichten van de eigen onwetendheid is daarom zo onmogelijk, omdat de menselijke geest, afgesloten in onwetendheid, dat beslist niet wil. Wat de menselijke geest wel wil, is een einde aan het lijden. En de zoektocht naar dat einde kán naar een echte leraar voeren, en dan kán de geest van Dao in de leerling worden gewekt. Dat is allemaal genade: er is geen regel, methode of verdienste die dat bewerkstelligt, het is de Dao die dat doet.

In de oprechte uitwisseling tussen leraar en leerling kan daarom geen sprake zijn van ongelijkwaardigheid. Maar ongelijkwaardigheid kan wel gemakkelijk ontstaan, doordat de menselijke geest nu eenmaal van tijd tot tijd de kop op steekt. Als de menselijke geest dan op enige manier de leiding kan nemen, komt er onoprechtheid in het spel en is de gelijkwaardigheid voorbij. Dan zijn de intenties van leerling en leraar niet meer alleen maar -of zelfs helemaal niet meer- gericht op verheldering, maar op continuering van zelfbeelden en daarmee van posities. De verhouding is dan geheel of gedeeltelijk een voortzetting geworden, of een herhaling, van de verhouding tussen ouder en kind.

De achttiende-eeuwse alchemist Liu Yiming gaat daarom uitvoerig in op het idee van ‘de Ware Intentie’. Het is de Ware Intentie die het ontstaan van het elixer mogelijk maakt. Dat lijkt triviaal: om helder te kunnen worden moet je immers helderheid verlangen. Maar hoe listig is de menselijke geest in het vermommen van zijn op wereldse zaken gerichte verlangens, waarbij de ware intentie als dekmantel wordt gebruikt! Dan zijn er motieven in het spel die niets met verlichting of helderheid te maken hebben, zonder dat de leerling zich daarvan duidelijk bewust is. Oplossingen zoeken voor actuele problemen, een goede leerling willen zijn of geborgenheid zoeken in een gemeenschap of bij een autoriteit zijn maar enkele voorbeelden hiervan. De Ware Intentie wordt dan in de verhouding overgenomen door overdracht.

Precies zo geldt dit voor de leraar: ook zijn intentie moet de ware zijn, dat wil zeggen gericht zijn op helderheid bij het in ogenschouw nemen van wat de leerling hem voorlegt. En ook voor hem geldt dat de menselijke geest hem parten kan spelen, bijvoorbeeld in gevoeligheid voor bewondering, dankbaarheid of macht. Waar de leraar zich dat niet ten volle bewust is gaat dit onherroepelijk een rol spelen, waarbij zijn Ware Intentie in de verhouding wordt overgenomen door tegenoverdracht. Van helderheid of bevrijding is dan geen sprake meer, en in plaats daarvan hebben leraar en leerling dan een overeenkomst met elkaar gesloten, zonder zich daarvan bewust te hoeven zijn.
Maar kan een echte leraar dan nog vatbaar zijn voor de verleiding van de menselijke geest? Die zou hij of zij toch definitief overstegen moeten hebben? Zulke leraren zullen er zeker zijn, maar er zijn toch genoeg voorbeelden van leraren die op enigerlei wijze vatbaar bleken voor verduistering. Want “ook in de geest van Dao is de menselijke geest aanwezig“.

En ook hierin zijn leerling en leraar gelijkwaardig: aldoor moeten geest van Dao en menselijke geest onderscheiden worden, opdat de eerste de leiding houdt. Dit uit zich in een ontspannen oplettendheid, waarin dat onderscheidingsvermogen geoefend wordt. Ook een leraar-leerling verhouding waarin ongelijkwaardigheid aanwezig is kan het werk van de leerling doen vorderen. Als maar wordt doorzien dat die ongelijkwaardigheid in die zin illusoir is, dat ze niets te maken heeft met de geest van Dao die tot de geest van Dao spreekt…..
De leerling en de leraar

De wereld, zoals wij die zien,
rust op een schildpad:
afrondende geborgenheid,
om nog onverdraaglijke leegte
van waarheid te verhullen.

Toch verdwalen wij
in zelf-geschapen wereld,
onszelf verliezend en gedoemd
te leven in vaag beseft gemis,
te zoeken zonder vinden.

Alles wordt tenslotte donker,
het gemis onloochenbaar;
ieder dwaallicht schijnt
het licht van thuis,
de Weg echter onvindbaar.

Totdat we onverwacht
de reisgezel ontmoeten
die Leraar blijkt
en ons de weg wijst:
de Weg waarop wij allen staan.

Ongelukkig zijn = negatief denken

‘Ongelukkig zijn = negatief denken. Deze woorden kwam ik gisteren tegen: een aantekening van mijn moeder van 16 jaar geleden, voorin één van haar boeddhistische boeken.
Vier korte woorden die de kern verwoorden van hoe zij in het leven staat. Zelfs nu ze de ziekte van Alzheimer heeft, neemt ze zelf de verantwoordelijkheid voor hoe ze zich voelt. Ze is niet altijd gelukkig, maar ze is meestal wel bereid om haar gedachten aan een onderzoek te onderwerpen.

Mijn moeder heeft haar werkende leven lang mensen begeleid op hun levensweg. Ze begeleidt nu nog een vrouwengroep die regelmatig samenkomt. Onder de mensen die haar werk kennen, staat ze bekend als scherp en helder. Kernachtig zegt ze waar het op staat, zonder er omheen te draaien. Het kan hard aankomen als iemand zegt dat je naar jezelf moet kijken als je je rot voelt: Als je iets of iemand de schuld geeft van je ongeluk, dan wordt dat hele verhaal met deze vier simpele woorden van tafel geveegd….
Toch is het een liefdevolle boodschap. Ze biedt namelijk echt een oplossing aan, namelijk meditatie. In plaats van je mee te laten slepen door gedachten, kun je beter stilstaan en doorkrijgen dat je bepaalde gedachten hebt. Vervolgens kun je doorkrijgen dat je niet je gedachtes bent, maar dat je identificatie met je gedachtes wel steeds heimelijk je leven bepalen. Ik citeer uit het boekje waarin de aantekening stond:

‘Het is volkomen natuurlijk dat gedachten blijven opkomen. Het punt is niet te proberen ze te stoppen, wat hoe dan ook onmogelijk is, maar ze te bevrijden. Dit wordt gedaan door in een staat van eenvoud te verblijven, die gedachten laat komen en weer gaan zonder daar verder gedachten aan vast te knopen. Wanneer je de voortgang van gedachten niet langer in stand houdt, lossen zij vanzelf op zonder een spoor achter te laten. Wanneer je de toestand van stilte niet langer bederft met menselijke verzinsels, kun je de natuurlijke sereniteit van de geest zonder enige inspanning bewaren. Laat je gedachten nu eens opkomen en kijk naar de onveranderlijke aard daarachter. Snij dan weer abrupt de gedachtestroom af en kijk naar het naakte gewaarzijn.’ (Het Hartjuweel van de Verlichte Meesters, Dilgo Khyentse)

Door met je aandacht aanwezig te zijn bij wat er in je oprijst – dus ook negatieve gedachten of een gevoel van ongeluk – verliest wat er in je oprijst zijn macht. Wat er overblijft is een immense ruimte, de onveranderlijke aard achter je gedachten, het naakte gewaarzijn. Boeddhisten noemen dit wel je natuurlijke staat. Je kunt er altijd naar terug en het is nooit weg, ook als dat wel zo lijkt. Zo word ik er weer aan herinnerd – dit keer met terugwerkende kracht door mijn boeddhistische moeder – dat ik geen andere keuze heb dan vrij te zijn!’

Fuck unconditional love

Fuck unconditional love.
You can’t do it.

It’s an impossible goal
that makes you violent inside.

But you can
embrace
your imperfect attempts to love,
your conditional search for love,
your failure to reach the ideal,
your sorrow, your fear,
your exquisite shame,
your ecstasy and your agony,
your inherited ideas of love,
your messy, deeply conditioned human love,
in unconditional
present
awareness.

Friend, even your failure to love
unconditionally
is welcome here,
unconditionally.

And that is the true meaning
of unconditional love.

Jeff Foster

De nieuwe maan van 29 december 2016

Nieuwe maan en een nieuw begin: na Midwinter zijn we de periode van de Maan van de Langste Nacht ingegaan. Het thema is: ‘de deur naar een nieuw begin’. Die deur staat op een klein kiertje – je krijgt een glimp te zien of voelt een nieuwe impuls. Tijdens deze nieuwe maan en de dagen erna is het goed om je eerst af te vragen of er oude thema’s zijn die steeds terugkeren. Door je bewust te worden van wat je wel of niet wilt, kun je nieuwe voornemens maken die je zullen helpen om oude patronen te doorbreken. Wat heb je geleerd van het afgelopen jaar? Wat laat je achter? Wat was bruikbaar en wil je meenemen? Welk gedrag, doel, contact of welke actie ga je veranderen, zodat je een nieuwe start kunt maken?

De Maan staat naast de Zon in het sterrenbeeld Steenbok. Dit maakt betrouwbaar en geeft structuur, maar ook de neiging om allerlei verantwoordelijkheden op je te nemen die je niet zomaar weer kunt afschudden. Zeker met Mercurius retrograde is het goed om twee keer na te denken (voelen!) voordat je een verplichting aangaat! De grote uitdaging is om naar je gevoel te luisteren en dat ook te uiten naar anderen. Welke behoeften heb jij? Wat doe je en zeg je wel of niet om daar trouw aan te zijn?

Mercurius staat net als de Zon direct naast de Maan: communicatie, allerlei nieuwe ideeën en inzichten spelen de komende tijd een grote rol. Maar Mercurius loopt tot en met 7 januari retrograde, dus overweeg het goed als je dingen voor die tijd in de buitenwereld in beweging brengt. Besef ook wat je zegt en hoe, want de kans op (emotionele) misverstanden is groot.
De Maan wordt positief beïnvloed door Mars en Neptunus. Dit maakt resoluut, hartstochtelijk, direct en open (Mars), geeft mystieke ervaringen, vergoot de intuïtie en geeft voorgevoelens die uitkomen (Neptunus). Maar emotioneel kun je dieper geraakt worden en uit het verlangen naar aandacht en liefde kan ook de angst ontstaan om in de steek gelaten te worden.
Jupiter en Uranus staan tegenover elkaar, wat zowel in jezelf als mondiaal kan leiden tot protest tegen bestaande waarden en belangen. Dit kan resulteren in scherpzinnige overtuigingen, maar daarbij de onmacht om dit duidelijk te verwoorden. Conflicten met de publieke opinie horen ook bij deze hemelse invloed. Toch hebben de innerlijke vrijdenker en de revolutionair de leiding en zij willen hun eigen idealen volgen! Trouw blijven aan jezelf is de sleutel tijdens deze nieuwe maan. Ik wens iedereen fijne dagen en een maanzinnig 2017!

Petra Stam

http://www.petrastam.nl/

Tien tips voor minder angst

Elk mens kent angstige momenten, maar wanneer angst de overhand krijgt leidt dit tot een ongezonde situatie. Daarom hier tien tips om je angst te verminderen, zodat je minder bang bent om ja te zeggen tegen het leven.

Slaap voldoende
Een uitgeruste geest is stabieler en kan meer dragen dan een vermoeide geest. Je hersenen en hormonen zijn meer in balans met een portie goede nachtrust. Heb je moeite om in slaap te komen? Doe dan ontspanningsoefeningen en neem een beetje van het mineraal magnesium, en je zal de slaap eerder vatten.

Eet gezond
Een gezond lichaam dat goed gevoed is, zal de hersenen kalmeren en angsten verminderen. Kies voor weinig suiker, alcohol en chocolade. Richt je meer op gezonde vetten en eiwitten, omdat deze het hormonale stelsel stabiliseren. Voedingsmiddelen die rijk zijn aan tryptofaan kalmeren het zenuwstel, dus eet voldoende kaas, noten, gevogelte, zalm, ei, bananen en aardappels. Goede multivitamine supplementen kunnen tekorten aanvullen en speciale kalmerende supplementen zoals melatonine, SAM-e, 5HTP, kamille, Ginkgo Biloba, Hop, Ginseng en Sint-janskruid kunnen helpen de angsten in toom te houden.

Leer goed te ademen
Door rustig te ademen, vertel je het lichaam en het hart, dat de situatie goed is en onder controle. Een rustige ademhaling geeft je lichaam voldoende zuurstof, waardoor paniekaanvallen verminderen. Probeer diep vanuit de buik te ademen zodat de longen optimaal gevuld worden met zuurstof.

Laat je leiden door nieuwsgierigheid
Eén van het sterkste tegengif tegen angst is wel nieuwsgierigheid. Wanneer je nieuwsgierig bent, wint de interesse en gaat hier de aandacht heen. Je aandacht kan maar op één plek tegelijk zijn, dus voed je nieuwsgierigheid in plaats van je angsten.

Accepteer je emoties
Elk mens kent gevoelens, waaronder angst. Welk gevoel er ook tot je komt, laat het zijn. Wanneer je ermee aan de haal gaat, wordt het groter en groter en bestaat de kans dat het je in de greep gaat krijgen. Zie emoties als wolken in de lucht: ze komen en gaan.

Doe ontspanningsoefeningen
Door te mediteren, bewust te ademen of bewust te ontspannen, zullen er minder stresshormonen in het lichaam komen. Sterker nog: er zullen neurotransmitters worden aangemaakt die je kalmeren. Een ontspannen lijf is de basis voor een stabiel gevoelsleven.

Ga bewegen
Als je gaat bewegen komen je lichaam en geest beiden in beweging en dat kan je gedachtes op een ander spoor zetten. Tijdens het sporten worden er tal van feel-good stoffen aangemaakt waardoor je jezelf meer kunt ontspannen en je minder angstige gedachtes hebt.

Ga de confrontatie aan
Angsten kunnen ons echt in de greep houden, maar zijn deze angsten wel terecht? Onderzoek dit en probeer de confrontatie aan te gaan met de angst. Heel vaak blijkt dat de angst in ons hoofd veel groter is geworden dan eigenlijk terecht was.

Voed het positieve
Waar je aandacht aan geeft, dat groeit. Als je de hele dag met je angsten bezig bent, dan worden ze groter en groter. Vraag jezelf af wat je echt wilt in het leven. Waar word je enthousiast van? Bedenk dat het leven eindig is en zou je op je sterfbed geen spijt hebben van een leven vol angst?

Denk minder
Onze gedachten hebben een directe invloed op het lichaam, net zoals het lichaam een directe invloed heeft op de gedachtes. Probeer je gedachten daarom te sturen naar het positieve zodat je lichaam daar ook positief op kan reageren. Vind je het moeilijk om positief te denken? Stel jezelf dan positieve vragen zoals: wat wil ik echt? Wat kan ik wel doen? Waar liggen mijn kwaliteiten? Wie zoekt zal vinden. Wat ook kan helpen is creatief bezig zijn, waarbij je de tijd vergeet. Puzzelen, pianospelen, lezen of kletsen met anderen zijn prima manieren om uit je hoofd te komen en in het leven!

Een online programma tegen angsten kun je vinden op: Angstoverwinnen.com

Bron:ahealthylife.nl

De illusie dat je moet werken aan jezelf

In ‘de spirituele wereld’ is soms sprake van een heel on-spirituele misvatting, waar ik ook weleens last van heb. Namelijk het idee dat je moet werken aan jezelf om zelfbevrijding te verwezenlijken.

We lezen boeken, nemen deel aan workshops, krijgen sessies en blijven maar werken aan onszelf. Helemaal in beslag genomen door onszelf en ons eigen proces.

Bij de scheve interpretatie dat je aan het werk moet om de weg terug naar jezelf te vinden, kan pijn juist in stand worden gehouden. Ik denk aan het verhaal van een vrouw die vreemdging. Haar man ging aan zichzelf werken: omdat hij zich niet met zichzelf kon verbinden, kon hij zich niet met zijn vrouw verbinden, waardoor zij vreemdging. En de vrouw ging aan zichzelf werken: omdat haar vader haar altijd afwees, zocht ze nu nog steeds bevestiging bij mannen, waardoor zij vreemdging. Het klinkt heel legitiem en ook wel heel nobel van beide partijen. Maar het lost in hun relatie niets op als ze voorbij gaan aan het belangrijkste, namelijk hoe het hier en nu met hen gaat. Is er sprake van onmacht, woede, verdriet, wantrouwen, verlangen? Op de eerste plaats staat contact maken zonder verhalen, rauw en puur, met de bereidheid om jezelf te laten zien en om de ander te kennen. Wat heb je aan grootse processen en analyses als je op gewoon alledaags niveau mijlenver uit elkaar staat? Mensen die aan zichzelf werken, zeggen vaak zoiets als: ‘ik ga zo diep, tot de bodem, alle lagen worden afgepeld.’ Het gevaar van dit verhaal is dat je een ideaal eindresultaat in de toekomst projecteert: een verlichte ziel met afgepelde lagen. Ondertussen ben je hier en nu aan het lijden  – al lagen afpellend…

Echt, je kunt eeuwig blijven afpellen. En dat is juist de valstrik. Het gaat niet om de verlichting die er ooit zal zijn. Het gaat om de jij die er nu is. De jij met alles erop en eraan. Niets moet weg, niets moet anders. Niets had niet moeten gebeuren en er moet ook niets gebeuren. Deze situatie – wie weet inclusief zware pijn – is alles wat er is. Je kunt je laten inspireren door spirituele leraren, bijzondere sessies en mooie blogs (!!), maar het zijn uiteindelijk alleen maar wegwijzers terug naar de jij die hier en nu is. Hier en nu jij, volmaakt en verlicht in de rauwheid van dit moment, het enige moment dat ooit is.

afbeelding-revolutie

Uit: de Revolutie van het Hart

Over niet-weten

Niet-weten gaat vooraf aan weten, en weten is onbestendig, want veranderlijk.

Alle weten, kennis dus, moet ergens op berusten, maar zoals al in de Zhuang Zi wordt betoogd is datgene waar onze kennis op berust zeer onbestendig. Dat is logisch: kennis berust op ervaring, ervaring berust op de Stroom, de Stroom is per definitie veranderlijk, en kennis verandert dus mee.

Voor wie verlangt de Weg te gaan is het belangrijk om de voorlopigheid van alle kennis te beseffen. Te zeker weten doet de Dao direct uit het oog verliezen. Vandaar de uitspraak van Lao Zi in de Dao De Jing:

Weten dat je niet weet, dat is het hoogste.
Dit niet weten is een kwaal.

Keer op keer botsen met de werkelijkheid is een gevolg van deze kwaal, van dingen menen te weten, en dan merken dat ze zo niet zijn. Heel jonge peuters botsen niet met de werkelijkheid, maar ervaren die zoals die is: vol verrassingen, waarvan sommige prettig zijn en andere niet. Ze verwerven wel kennis, maar voor hen is die nog voorlopig. Het verdriet van niet uitgekomen verwachtingen maken ze al mee, maar erg lang duurt het niet.

De voorlopigheid van kennis beseffen is op zichzelf niet zo moeilijk. Maar wonderlijk genoeg kunnen we dat ook zomaar weer vergeten als er spanning ontstaat, bijvoorbeeld bij conflicten of wanneer er sprake is van druk. Als we de onzekerheid van ons weten zijn vergeten, staan verwachtingen, meningen en overtuigingen vaak zo zeer op de voorgrond dat van de openheid en benieuwdheid die bij het niet-weten horen, geen sprake meer kan zijn. Dan worden we bepaald door afkeer en begeerte, die samenhangen met bepaalde opvattingen over onszelf en de wereld, over wat onmisbaar is, wat wenselijk is, en wat niet. En als zaken dan niet naar wens verlopen, volgen hardnekkige emoties als teleurstelling, wrok en haat. Of verveling en uitgeblustheid, omdat we ‘alles al weten, alles al wel hebben meegemaakt’.

De moeilijkheid is dat we nogal wat overtuigingen en beelden hebben over onszelf en de wereld waar we ons totaal onbewust van zijn. En het is de ongeldigheid van juist dat onbewuste ‘weten’ dat spanningen veroorzaakt en ons doet botsen met de werkelijkheid. Het onbewuste weten is de kwaal die Lao Zi bedoelde. En er zijn maar heel weinig mensen die nooit meer last hebben van die kwaal……

Het genezen van deze kwaal is wat de veel latere volgelingen van Lao Zi, de innerlijke alchemisten, voor ogen stond bij het beschrijven van hun praktijk van ‘het stookproces’. En dat begint met neutraal worden: geen voorkeur, geen mening of beeld over wat iets zou moeten zijn of worden. Dat is de voorwaarde om zicht te krijgen op datgene wat van binnen niet neutraal is en het anders wenst dan het is, op de beelden en opvattingen die het niet-weten verduisteren.

Het resultaat van het alchemistische stookproces is het elixer. Wat dat is kan niet in woorden worden uitgedrukt, maar vanuit het standpunt van kennis vertoont het zich als ‘niet-weten’, dat onveranderlijk is en ons daarmee naar het gebied van onsterfelijkheid voert….

Wat weet jij?

Alles gaat vanzelf, en toch
is het lastig,
je struikelt
moet na het vallen
telkens weer gaan staan.

Omdat jij een peuter bent
ga je met je schrammen en je builen
als je klaar bent met het huilen
gauw weer verder om te spelen
en is vallen weer vergeten,

Van alles weet je niets:
noch van buiten, noch van binnen.
Wat komt of gaat, of blijven zal,
jij weet het niet:
de tijd moet nog beginnen

Wat valt er dan te weten
buiten ja en nee en au?
Dat iets weten eigenlijk spel is,
en niet weten eigenlijk echt is,
zou jij nooit hoeven vergeten.

Hoera, ik ben een peuter!
Ik hoef nog niet naar school,
zolang ik niet vergeten ben
dat iets weten niet echt waar is
en niet weten juist weer wel.

Waar wij niet weten

In het Rijk van het Niet-Weten
is alles open, alles kalm,
want de tijdstroom heeft vrij baan.
Of ze rustig kabbelend voort stroomt
of met donderend geraas:
nimmer treedt ze uit haar oevers
die daar immers niet bestaan.

Mist of regen, zonneschijn,
storm of hitte, strenge vorst,
zo verschillend van elkaar
zijn daar allemaal gelijk:
ontzagwekkend, schitterend,
overweldigend of roerloos, maar
onvoorspelbaar steeds op tijd.

 

 

 

Valkuilen op het Pad

Longchenpa besluit zijn Juwelenschip met het noemen van enkele valkuilen op de Weg. Valkuilen zijn er veel en ook hierin ligt het belang van een goede leraar. Deze heeft het Pad zelf gelopen, onder begeleiding van zijn leraar, en hij kent uit eigen ervaring de talrijke valkuilen die de verheven levenswijze sieren. Hij zal veelal niet helpen voorkomen dat de leerling valt, want vallen is onvermijdelijk. Hij zal de leerling wel bijstaan in zijn grondeloze val en hem helpen opkrabbelen en inspireren om toch vooral verder te gaan. Door het vallen verdiept de leerling zijn weg, zijn zicht reikt verder, zijn vertrouwen groeit. En nee, aan het vallen komt geen einde. Elke val confronteert de volger van de Weg met zijn menselijkheid. Met elke val incarneert het universeel scheppende verder in het weerbarstige vlees.

Ik citeer Longchenpa over twee beruchte valkuilen op het Pad. De eerste is het menselijke, al te menselijke toe-eigenen van de nonduale en onmiddellijke ervaring van aanwezigheid. In zen wordt dit ‘het vastzitten in het absolute’ genoemd. We hebben het Licht gezien en denken nu dat we God zelf zijn. Dit is ook zo, maar er is ook een andere kant. Dit is de kant van ons karma en ons vlees. Longchenpa schrijft: ‘Als je evenwel, ten gevolge van een nihilistische opvatting van openheid, geen mededogen hebt en verward bent over wat juist is en wat verkeerd, dan is dit een foutief zicht. Wanneer het zicht is geblokkeerd door deze fixatie, die is als een donkere afgrond, richt dan smeekbeden tot de spirituele gids, vertrouw op zuiver inzicht, beoefen liefde en mededogen, en train je geest in het gewaarzijn van het niet-permanente en de karmische consequenties van je daden.’

Zonder een leraar is de leerling die denkt dat hij God is zeker verloren. Volgens zijn levendige ervaring kan hij letterlijk niet meer stuk en maakt het niet uit wat hij doet of laat; hij staat op de top van de berg. Maar wat hij in deze ‘donkere afgrond’ niet ziet, is dat karma zich verzamelt als gevolg van zijn door het Licht verblinde handelen. Uiteindelijk zal het opgehoopte karma hem inhalen. Hopelijk weet zijn leraar hem eerder te verleiden van de berg af te dalen, want deze staat is met name schadelijk voor de mensen om dit Super-Ego heen. Hij maakt zonder mededogen levens stuk.

Een tweede valkuil die Longchenpa noemt is de identificatie met en de gehechtheid aan de beoefening. In zen heet dit: ‘de ziekte van zen.’ Door deze identificatie is de student niet in staat op een gegeven moment te ontdekken dat er geen enkel onderscheid bestaat tussen zijn dagelijkse leven en meditatie. Hij is niet in staat om zijn beoefening  daadwerkelijk in zijn leven te integreren en zijn dagelijkse leven te leven als beoefening. Longchenpa schrijft: ‘Als je geïdentificeerd raakt met de pure aanwezigheid die komt als plezier, helderheid en afwezigheid van oordeel, vernietig dan deze identificatie door training in het juiste zicht en het onderzoeken van je staat van zijn. In die kalme, ruimtelijke gesteldheid, waarin geen enkele identificatie plaatsvindt met wat er ook verschijnt, is geen streven, volbrengen, meditatie, mediteerder of wazigheid. Dit is het ononderbroken, niet-conceptuele voortgaan waar openheid en helderheid zijn verenigd. Train hier de geest in de dimensie die vrij is van iedere zelf-identiteit.

Als dit zo is, dan ben je vrij van profane of religieuze handelingen en gedachten en leef je je leven zoals het komt en gaat. Hier is integrale zen een feit. Hier zit je temidden van kool en as, laat je je door niemand meer iets wijs maken en is de beoefening van meditatie precies hetgene wat je nu doet, zoals je dat doet. Ongekunsteld. Zonder meer of minder. Precies zo. De volmaakte uitdrukking van het universeel scheppende beginsel!